Η αξία της Φιλοσοφίας

Νοεμβρίου 09, 2015

Του Πολυνείκη Τριγάζη, Μαθηματικός -Φιλόσοφος

Φανταστείτε κάποιον ο οποίος, αν και ορκίζεται πως πιστεύει μόνον σε ότι βλέπουν τα μάτια του, προσπαθεί να πείσει την μικρή του κόρη ότι το φεγγάρι είναι πολύ μακριά και όχι τόσο κοντά όσο φαίνεται. Φανταστείτε κάποιον άλλο ο οποίος αν και ορκίζεται στο όνομα της τιμιότητας και της δικαιοσύνης, λέει ψέματα για να μπορέσει η οικογένειά του να σταθεί στο ύψος αξιοπρέπειας που μέχρι σήμερα κατάφερε να την οδηγήσει. Φανταστείτε και έναν τρίτο ο οποίος , αν και διατείνεται ότι είναι ειδικός εκτιμητής της ομορφιάς, ντύνεται πάντα, κατά την γενική εκτίμηση, με τον ασχημότερο τρόπο.

Αντιφάσεις, φαινομενικά, όπως οι παραπάνω, και όχι μόνο, μελετά η Φιλοσοφία.

Τι είναι η γνώση; Με ποίους μηχανισμούς γνωρίζουμε ό,τι γνωρίζουμε; Τι είναι καλό, τίμιο και δίκαιο; Ποίος καθορίζει το ηθικά σωστό, αν όχι ο Θεός; Και αυτού του Τελευταίου ποίος μας εγγυάται την ύπαρξή Του; Τι είναι ωραίο; Ποία είναι τα κριτήρια για τις περί ομορφιάς εκτιμήσεις μας; Είναι κοινωνικά τα κριτήρια ή έχουμε μία έμφυτη ικανότητα στο να προσδιορίζουμε την ομορφιά;

Θέματα Φιλοσοφίας, όπως τα παραπάνω, είναι από τα αγαπημένα των μεγάλων στοχαστών του αρχαίου αλλά και του σύγχρονου κόσμου. Η μελέτη τέτοιων θεμάτων, οξύνει την αντίληψή μας, περιορίζει το δογματισμό μας, καλλιεργεί την εποικοδομητική αμφισβήτηση, βοηθάει στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής προάγοντας την τέχνη της, βελτιστοποιεί την ικανότητα της λύσης προβλημάτων της καθημερινής πραγματικότητας.

Όμως, τι είναι Φιλοσοφία;

Γνωρίζουμε ή τουλάχιστον κατανοούμε τα αντικείμενα επιστημών όπως η ιατρική, η νομική, η αρχιτεκτονική, τα μαθηματικά κλπ. Ποιό όμως είναι γενικότερα το αντικείμενο της Φιλοσοφίας, αν αυτή μπορεί να οριστεί ως “επιστήμη”, και ποια η αξία της; Με άλλα λόγια, πώς μπορεί κανείς να γίνει Φιλόσοφος; Εκφράσεις του τύπου “ας το φιλοσοφήσουμε λίγο το πράγμα” ή “αυτά είναι “φιλοσοφίες”" πρέπει να χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν θαυμασμό και κάποιες φορές σεβασμό ή ειρωνεία και περιφρόνηση; Είναι η Φιλοσοφία κάτι απρόσιτο και τελείως θεωρητικό, κάτι αφηρημένο και δύσκολο στη κατανόησή του, κάτι, τελικά, άχρηστο στη ζωή μας; Τι τέλος πάντων είναι η Φιλοσοφία και τι άνθρωποι είναι οι Φιλόσοφοι;

Ο Πλάτων γράφει πως οι Φιλόσοφοι είναι “Φιλοθεάμονες της αληθείας” και πως “Φιλοσοφία είναι ομοίωση του ανθρώπου κατά το δυνατόν με το Θεό”. Ομοίωση όμως και όχι ταύτιση γιατί “ο Θεός με τον άνθρωπο δεν μπορούν να γίνουν ένα!”

Ο Αριστοτέλης ταυτίζει τη Φιλοσοφία με τη γνώση του “όντος”, δηλαδή εκτιμά ότι Φιλοσοφία είναι η αλήθεια μπροστά στην αέναη μεταβολή του φαινομένου κόσμου. Γράφει επίσης ο Αριστοτέλης ότι η Φιλοσοφία είναι “τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών”.

Ο Olef Zion στο βιβλίο του “Βασικά προβλήματα της αρχαίας Φιλοσοφίας”, γράφει πως,  “τέχνη τεχνών χαρακτηρίζεται η Φιλοσοφία, επειδή ως τέχνη αγωγής του βίου δεσπόζει επάνω στις άλλες τέχνες, και επιστήμη των επιστημών, επειδή ως αντικείμενό της δεν μπορεί, βέβαια, να έχει τα πάντα εν γένει, αλλά κείνες τουλάχιστον τις αρχές που βασίζονται οι άλλες , οι ειδικές επιστήμες”.

Ο Κ. Κατσιμάνης γράφει: “Η λέξη Φιλοσοφία έχει σήμερα μια ειδική σημασία: φανερώνει ένα γνωστικό τομέα, μία μέθοδο έρευνας και μία στάση ζωής. Στην αρχαιότητα όμως αυτή η λέξη σήμαινε στη κυριολεξία την αγάπη της σοφίας και την επιδίωξή της. Η αγάπη πάλι αυτή υποδήλωνε μια επίγνωση απουσίας και στέρησης, εξαιτίας της οποίας ζητεί κανείς να αποκτήσει εκείνο ακριβώς που στερείται- στη συγκεκριμένη περίπτωση τη σοφία. Ο ελεύθερος φιλοσοφικός στοχασμός αποστολή του έχει, καλλιεργώντας την τάση για αμφιβολία και έρευνα, να προφυλάσσει από τις εύκολες λύσεις του εφησυχασμού και του δογματισμού, να κρατά άγρυπνες τις συνειδήσεις, να εμπνέει πίστη στις ανθρώπινες αξίες και να συμβάλει στην απροκατάληπτη διαμόρφωση ιδεών για τον κόσμο και τη ζωή. Ο ελεύθερος φιλοσοφικός στοχασμός βοηθά τον άνθρωπο να γνωρίσει τον εαυτό του, του αποκαλύπτει τα πραγματικά προβλήματά του και του υποδεικνύει τρόπους για τη βελτίωση της πραγματικότητας μέσα στην οποία ζει”.

Η Φιλοσοφία λοιπόν μέσα από μία διαφορετική θεώρηση και μελέτη της πραγματικότητας, γίνεται ξεχωριστή στάση ζωής με βασικό εφόδιο την κριτική σκέψη που αναπτύσσει την πνευματική ελευθερία. Ασφαλώς, η μελέτη των μεγάλων στοχαστών της ανθρωπότητας είναι και αναγκαία και επιβεβλημένη. Το να γνωρισθεί κανείς με μεγάλους φιλοσόφους βοηθά στο να αντιληφθεί τις αξίες τους, να αισθανθεί τους προβληματισμούς τους, και εφαρμόζοντας τα συμπεράσματά τους να μπορέσει να ανακαλύψει κι άλλες αλήθειες διευρύνοντας τους δικούς του στοχαστικούς ορίζοντες. Πως να μάθει κανείς κολύμπι αν πρώτα δεν μάθει να επιπλέει στο νερό;


About Author



Ποια είναι η δική σου ερώτηση / σχόλιο;

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Newsletter

"Ο δρόμος για να ανακαλύψεις τον καλύτερο σου εαυτό"

Agenda

Ιουνίου 2018
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

Shop Now