Citronne:Τάσος Μαντζαβίνος & Κώστας Παπανικολάου, ομαδική έκθεση, 2013

Μαΐου 24, 2013

inspire_cittrone


«Tη θάλασσα, τη θάλασσα, ποιος θα μπορέσει να την εξαντλήσει;”

-Γ. Σεφέρης, Μυθιστόρημα

Δυο καλλιτέχνες, στενοί φίλοι, ίδια γενιά, συνομιλούν γύρω από την κοινή τους αναφορά, την Θάλασσα. Συνθέτουν, συνεκθέτουν, συμπαραθέτουν.

Η βασική αρχή του όψιμου μοντερνισμού, η οποία και καθόρισε σημαντικά την τέχνη του 20ού αιώνα, ταυτίζει την καλλιτεχνική δημιουργία με την αυτονομία· εστιάζει στην μοναδικότητα της έκφρασης και της ταυτότητας του καλλιτέχνη-δημιουργού. Γι’ αυτό και οι συνεργασίες εμπεριέχουν εξ αρχής διακυβεύματα, αλλά και κινδύνους.

Στην προκείμενη συνεργασία επιχειρείται ένας εικαστικός διάλογος, ο οποίος συντίθεται πλατωνικά από μια θέση και μια αντί-θέση. Άλλοτε προκύπτει σύν-θεση, δηλαδή οι δύο εικαστικές προσεγγίσεις συνυφαίνονται και συλλειτουργούν· άλλοτε, πάλι, το έργο παραμένει ένας προσωπικός μονόλογος.

Τα κοινά έργα του Τάσου Μαντζαβίνου και του Κώστα Παπανικολάου επεκτείνουν τον διάλογο. Η σχέση μετατρέπεται σε εικαστική παραγωγή, οι λέξεις συμβολοποιούνται με χρώματα και φόρμες. Η συνομιλία αναπαρίσταται και εξελίσσεται επάνω στον καμβά. Πρόκειται, δηλαδή, για μια ανταλλαγή ιδεών με εικαστικούς συνειρμούς. Το αποτέλεσμα εισάγει μια μεικτή εικαστική ταυτότητα.

Στην ατομική του δημιουργία-θέση ο Τάσος Μαντζαβίνος απορρίπτει κάθε νατουραλιστική τάση. Εμπνέεται από διαφορετικές πηγές: βυζαντινή και λαϊκή τέχνη, αναφορές στον Κόντογλου, οπτικό υλικό του Καραγκιόζη. Το ύφος του δεν εντάσσεται σε ρεύματα ή κινήματα, δεν ακολουθεί κάποια “σχολή”. Δημιουργεί ένα εκλεπτυσμένο εξπρεσιονισμό, αποσκοπεί σε μια συναισθηματική, συχνά και μυστικιστική έκφραση. Μας εξηγεί πως οφείλουμε “να ζωγραφίζουμε ό,τι βλέπουμε κι αυτό που βλέπουμε είναι ο γυμνός εαυτός μας”.

Οι μορφές παραμορφώνονται, τα χρώματα διαχέονται, όπως στην παιδική ζωγραφική. Ζωγραφίζει τον φόβο της θάλασσας: νερά βαθυκύανα, σχεδόν μαύρα, αφιλόξενα, επικίνδυνα, απειλητικά. Η θάλασσα μπορεί να μεταμορφωθεί, να λάβει την όψη που έχουν τα μυθικά τέρατα, όπως στα λαϊκά παραμύθια. “Τόπος έμπνευσης είναι τα όνειρα, που άλλοτε επηρεάζουν τη ζωγραφική και άλλοτε η ζωγραφική τα όνειρα” , με πρώτη ύλη αναμνήσεις, φόβους και τραύματα της παιδικής ηλικίας. Το παρελθόν εκτυλίσσεται και αναβιώνει ως παρόν. Ο θεατής, μέσα από αυτήν τη δυσνόητη εικαστική αφήγηση, ανακαλύπτει συνειρμικά προσωπικές εμπειρίες και συλλογικές μνήμες, τη δική του ατομικότητα.

Ο Κώστας Παπανικολάου, σε αντι-θέση με τον Μαντζαβίνο, αναφέρεται σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, σε αναγνωρίσιμους προορισμούς. Οι πίνακες απορρέουν από έντονη και βαθιά παρατήρηση και, εκ πρώτης όψεως, παραπέμπουν στην ισχυρή παράδοση της ελληνικής τοπογραφίας. Τα εκτιθέμενα έργα έρχονται από τον Πόρο, απεικονίζουν το νησί και την ακτή της Πελοποννήσου ακριβώς απέναντι. Όμως, παρ’όλη τη ρεαλιστική αίσθηση την οποία προκαλούν, πόρρω απέχουν από μια “φωτογραφική” αναπαράσταση της πραγματικότητας. Ο θεατής εισάγεται “ανεπαισθήτως” σε ένα φανταστικό σύμπαν το οποίο συνθέτουν έννοιες από τον καθημερινό βίο.

Τα έργα, μετά την ενδελεχή παρατήρηση, προκύπτουν από μια ενδόμυχη εντύπωση και αφομοίωση της ζωής και της φύσης που μας περιτριγυρίζει. Διακρίνεται μια αυστηρή ομορφιά στις φόρμες, στην περιγραφή του χώρου, στην παρουσίαση του φωτός. Με ένα αριστοτεχνικό χειρισμό των χρωμάτων, ο ζωγράφος μετατρέπει τις πιο μουντές σκηνές σε αρμονικές κατασκευές. Παραλλάσσοντας την τονικότητα και χρησιμοποιώντας την αλληλεπίδραση των αποχρώσεων (κυανό, πράσινο και ώχρα), απεικονίζει το φως και την ουσία της εποχής και του τόπου. Στη συνείδηση του θεατή εντυπώνονται κοινές αναφορές, οικεία γνωρίσματα του χώρου και του χρόνου.

Στον εκτιθέμενο διάλογο παρουσιάζονται δύο εικαστικές θέσεις πάνω σε ένα αρχέγονο θέμα. Η θάλασσα, ως μοτίβο συνύπαρξης, κοινής καταγωγής, συλλογικής πολιτισμικής παρακαταθήκης, αιώνες τώρα, καθορίζει τα ελληνικά βιώματα. Επάγγελμα ή τέχνη, βιοποριστικό μέσο ή καλλιτεχνική δημιουργία, κυριαρχεί ως συνέχεια από το παρελθόν, ως βεβαιότητα στο παρόν. Ο Τάσος Μαντζαβίνος ζωγραφίζει μια θάλασσα κλειστή, προσωπική, μια θάλασσα που διαχωρίζει.

Ο Κώστας Παπανικολάου αντιπαραθέτει μια θάλασσα ενωτική, ένα τοπίο καθησυχαστικό, οικειότητας και συλλογικού βίου. Οι δύο όψεις, θέση και αντί-θέση, λειτουργούν συμπληρωματικά, οδηγούν στη συν-θεση η οποία εκτίθεται εδώ, ως πρόταση για σκέψη και συλλογισμό. Άλλωστε, το θέμα, η ίδια η θάλασσα, δεν εξαντλείται.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Παραλία, Πόρος 18020
τηλ 22980-22401, 6979-989684,
citronnegallery@gmail.co



Ποια είναι η δική σου ερώτηση / σχόλιο;

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>