Freedigitalphotos

 Γράφει η Νίκη – Αικατερίνη Μπαρπαγιάννη, Κλινική Ψυχολόγος

Οι Απόκριες μας επισκέφτηκαν ξανά… Τα παιδιά βιώνουν τη μαγεία του να μεταμορφωθούν σε κάτι που θαυμάζουν και τα εκστασιάζει και οι μεγάλοι ξαναβρίσκουν την παιδικότητά τους. Οι δρόμοι πλημμυρίζουν με μασκαρεμένους, καρναβάλια διοργανώνονται σε πόλεις και χωριά, παλιά έθιμα αναβιώνουν, ο κόσμος συρρέει στα πάρτυ μασκέ, το αλκοόλ ρέει άφθονο και  όλοι λικνίζονται σε ρυθμούς λάτιν… Όλοι; Σχεδόν όλοι.

Κάποιοι αρνούνται συστηματικά να παραδοθούν στην φρενίτιδα των ημερών. Νιώθουν θλίψη, θυμό, άγχος, ματαίωση και ίσως εμφανίσουν διάθεση για απομόνωση. Κάτι που συμβάλλει σε αυτό είναι η έντονη εμπορευματοποίηση των Αποκριών. Η ανάγκη να ξεχωρίσει κάποιος για την «ιδανική» στολή του, να πάει στα «τέλεια» πάρτυ, να καταναλώσει άφθονο φαγητό και ποτό δυσκολεύει όσους δε μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά σε αυτές τις προκλήσεις.

Επιπλέον, το έντονο κοινωνικό στοιχείο της γιορτής επηρεάζει όσους είναι μόνοι, εσωστρεφείς, όσους έχασαν κάποιο αγαπημένο πρόσωπο ή θεωρούν πως οι άνθρωποι του φιλικού και συγγενικού τους περιγύρου δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους. Η σύγκριση του εαυτού τους με τους άλλους και η κοινωνική πίεση για «ξεφάντωμα» σε μαζικά πλαίσια συνιστούν πλήγμα στην αυτοεκτίμησή τους.

Υπάρχουν και εκείνοι που προσπαθούν να συμμετέχουν στις αποκριάτικες εκδηλώσεις με έναν τρόπο σχεδόν καταναγκαστικό και απογοητεύονται όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα  είχαν φανταστεί ή σχεδιάσει. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις η θλίψη, το στρες και ο θυμός που βιώνεται εδράζονται στην υπερεπένδυση στη γιορτή αυτή. Όταν οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες που τρέφουμε για τις «ιδεατές» Απόκριες (οι οποίες ενισχύονται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, τα ΜΜΕ κτλ) πέφτουν στο κενό, εγείρονται αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα.

Υπάρχουν ωστόσο και εκείνοι που αντιμετωπίζουν τις Απόκριες με κυνισμό. Θεωρούν πως η μεταμφίεση και η συμμετοχή σε αποκριάτικες κοινωνικές εκδηλώσεις προσκρούει στον τρόπο που αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους, τους γελοιοποιεί και «τσαλακώνει» την ενήλικη, φροντισμένη και σοβαρή εικόνα που προβάλλουν προς τα έξω. Υπάρχει και μερίδα ανθρώπων που απορρίπτουν τη γιορτή λειτουργώντας  αντιδραστικά στον καθιερωμένο τρόπο εορτασμού (π.χ. «μα πόσες φορές θα ακούσουμε το Bamboleo;»), νιώθοντας ότι η επιβολή αυτή καταπνίγει την ανάγκη τους για αυτοέκφραση μέσω διαφορετικών οδών.

Όσοι αναγνωρίζετε τον εαυτό σας στις παραπάνω γραμμές και επιθυμείτε να «επιβιώσετε» στις φετινές Απόκριες, ας έχετε κατά νου πως αυτό είναι στο χέρι σας. Οι Απόκριες είναι απλά μια γιορτή, με πυρήνα την χαρά και τη διασκέδαση. Μια περίσταση να γιορτάσουμε και να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας για αυτά που έχουμε και όχι να μεμψιμοιρούμε για ό,τι δεν επιτύχαμε.΄

Δεν υπάρχει προσχεδιασμένος τρόπος διασκέδασης κοινός για όλους, ούτε μετρητής χαράς, ούτε συγκεκριμένο κόστος. Ο καθένας είναι ελεύθερος να ανακαλύψει και να πραγματοποιήσει το δικό του «καρναβάλι» μακριά από πρέπει και συνταγές. Η μεταμφίεση δεν είναι κάτι που χρειάζεται να υποτιμούμε και να φοβόμαστε. Χαρίζει το γέλιο, μπορεί να μας φέρει σε επαφή με το παιδί που «ξεχάσαμε» και να απελευθερώσει πτυχές μας που θέλουμε να προβάλλουμε, που καταπιέζουμε ή δεν γνωρίζουμε. Ακόμα και αν νιώθουμε μοναξιά οι αποκριάτικες εκδηλώσεις αποτελούν μια ευκαιρία να ενισχυθούν οι κοινωνικές μας σχέσεις.

Και αν αισθανόμαστε ότι το αίσθημα μελαγχολίας μας υπερβαίνει εν τέλει, ας το δεχτούμε. Μάλλον είναι μια καλή στιγμή για ενδοσκόπηση, να επανεξετάσουμε τη ζωή μας και να θέσουμε νέους στόχους και προτεραιότητες. Ο Φρόιντ είπε ότι «η ζωή δεν είναι ούτε τόσο ωραία ούτε τόσο άσχημη όσο τη φανταζόμαστε, είναι όμως το μόνο που έχουμε». Γιατί να μη τη γιορτάζουμε λοιπόν;