Θέλεις πόλεμο; Φτιάξε μίσος!

Απριλίου 25, 2016

Η ιστορία μας είναι ιστορία πολέμων, στα παραρτήματα της βέβαια βρίσκονται και κάποιες σελίδες που αναφέρονται στον πολιτισμό. Μαθαίνουμε τους πολέμους για να μάθουμε την ιστορία μας ή μαθαίνουμε την ιστορία των πολέμων. Στους πόλεμους και οι δύο, τρεις, δέκα πλευρές αυτοβαφτίζονται ως θύματα. Όσο διαβάζει κανείς την ιστορία του ανθρωπινου είδους τόσο καταλαβαίνει πως κάποιες καταστάσεις επαναλαμβάνονται μονότονα. Επαναλαμβάνονται, ωστόσο αλλάζει το περιτύλιγμα.

Πριν εκατομμύρια χρόνια οι άνθρωποι δεν δίσταζαν να αφανίσουν ολόκληρους πολιτισμούς με το κίνητρο της επιβίωσης ή της κατάκτησης. Στη σημερινή εποχή χρειάζεται ένα “ηθικό” κίνητρο προκειμένου να αφανίσει μια χώρα κάποια άλλη χώρα. Υπό το πρίσμα αυτής της κάλπικης ηθικοποίησης οι άνθρωποι δρουν ακριβώς όπως και προγόνοι τους. Η ομαδική σφαγή ανθρώπων, ο πόλεμος, είναι μια συμπεριφορά της ανθρώπινης φύσης. Η εχθρότητα, η επιθετικότητα είναι σύμφυτη με την ανθρώπινη φύση; Ως ιδεαλίστρια τείνω να πιστεύω πως η ανθρωπότητα μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο. Αν θέλει να αλλάξει είναι το ζητούμενο. Ωστόσο, ένα ερώτημα που πλανάται συνέχεια και σχετίζεται με την επιθετική φύση του ανθρώπου είναι πως κάποιοι άνθρωποι επιλέγουν να κάνουν κακό.

Οι άνθρωποι που βλάπτουν άλλους είναι συνήθως αυτοί που εφευρίσκουν δικαιολογίες για τις πράξεις τους. Όσο οι άνθρωποι αποξενώνονται αρχίζουν να δυσλειτουργούν. Αρχίζουν να σκέφτονται ανορθόλογικά και αυτοκαταστροφικά. Κακό είναι να επιβάλεις τη θέληση σου εξαναγκάζοντας τους άλλους να πράξουν έτσι ώστε να εξυπηρετήσουν τα δικά σου θέλω. Οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τον εαυτό τους, αυτοί που δεν έχουν την τόλμη να κοιτάξουν κατάματα την φάτσα τους στον καθρέφτη, αυτοί που δεν έχουν το θάρρος να αντέξουν τον πόνο του να αντικρίσουν τον πραγματικό τος χαρακτήρα. Αυτοί οι άνθρωποι που εχθρεύονται τους άλλους για να έχει νόημα η ύπαρξη τους. Αυτοί οι άνθρωποι θέλουν πόλεμο γιαυτό μαθαίνουν να μισούν! Οι άνθρωποι που έπουν προς το κακό έχουν συνήθως εύθραστο εγώ γιαυτό αναγκάζονται να μεγεθύνουν τους εαυτούς τους και μαζί και τα έθνη τους. Γιατί κάποιοι εθνικοί ηγέτες χρειάζονται τον πόλεμο; Εκτρέφουν τον πόλεμο ή ο πόλεμος κυλάει μέσα στο αίμα τους; Από τη φύση του ο άνθρωπος ξεχώριζε έναντι άλλων είτε γιατί είναι δυνατότερος μυικά είτε γιατί είναι εξυπνότερος. Ωστόσο από την ώρα που κατασκευάστηκε το χρήμα ο άνθρωπος ξεχωρίζει από τους άλλους όταν είναι πλουσιότερος. Στο βωμό του χρήματος έχουν σφακτεί πολλές ανθρώπινες ζωές. Ο Βαλερύ έλεγε πως πόλεμος είναι όταν αλληλοσκοτώνονται άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, επειδή κάποιοι άλλοι, που γνωρίζονται καλά μεταξύ τους, δεν κατάφεραν να συνεννοηθούν. Κιαν η μεγαλύτερη τέχνη στον πόλεμο είναι να υποτάξεις τον εχθρό χωρίς μάχη τότε γιατί προτιμαται ο πόλεμος ως λύση;

Αναρωτιέμαι λοιπόν, μαζί με τον Καντ, το αν θα πειστεί κάποτε το ξεροκέφαλο ανθρώπινο γένος πως μεγαλύτερη ανοησία και συμφορά από τον πόλεμο δεν υπάρχει, και από τα παθήματα του να διδαχθεί κάποτε ότι πρέπει να τον καταργήσει, σαν υπερβολικά οδυνηρό και ακριβό τρόπο για επίλυση διαφορών.

Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου

Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης